Từ vụ thuốc giả đến nghi vấn ‘lợi ích nhóm’: Chuyện gì đã xảy ra ở Bộ Y tế?

Hai ngày qua, nhiều người không khỏi bất ngờ sau khi Ủy ban Kiểm tra trung ương ngày 4-11 thông báo kết luận k.ỷ l.u.ậ.t về mặt Đảng các tập thể, cá nhân tại Bộ Y tế, trong đó có cả những người đang giữ trọng trách chống d.ị.ch.

Cùng lúc đó, cơ quan điều tra Bộ Công an đã k.h.ở.i t.ố ông Trương Quốc Cường – thứ trưởng Bộ Y tế – để điều tra những sai phạm liên quan v.ụ a’n VN Pharma thời ông là cục trưởng Cục Quản lý dược.

Thuốc giả trúng thầu

Trong 10 năm qua, ngành y tế đã xảy ra một số vụ việc gây bức xúc kéo dài trong dư luận. Trong số này nổi cộm là v.ụ a’n “тнυố¢ giả”, khi Cục Quản lý dược và các cán bộ, nhân liên có liên quan đã cấp số đăng ký lưu hành nhiều tân dược giả nguồn gốc xuất xứ mang nhãn hiệu Health 2000 và Helix Canada, “để lọt” các тнυố¢ giả này vào danh mục тнυố¢ chữa b.ệ.n.h của b.ệ.n.h viện và Quỹ bảo hiểm y tế đã chi trả nhiều tỉ đồng.

Cơ quan điều tra khám xét nơi làm việc của thứ trưởng Trương Quốc Cường tại Bộ Y tế sáng 4-11 – Ảnh: NAM TRẦN

Cụ thể, theo kết quả đấu thầu của các b.ệ.n.h viện trung ương và sở y tế các tỉnh thành, riêng năm 2013 VN Pharma và các công ty liên quan đã trúng thầu nhiều tỉ đồng để cung ứng тнυố¢ do Health 2000 sản xuất vào các b.ệ.n.h viện.

Trong đó тнυố¢ H2K Levofloxacin, số đăng ký VN 11532-10, do Health 2000 sản xuất đã trúng với số lượng 18.000 chai vào Bệnh viện Bạch Mai (trị giá lô hàng hơn 1 tỉ đồng), 10.000 chai vào Bệnh viện E (trị giá 950 triệu đồng), 1.800 chai vào Bệnh viện Lão khoa trung ương, 1.200 chai vào Bệnh viện Tai mũi họng trung ương…

Tương tự, тнυố¢ MGP Axinex, số đăng ký VN-8497-09, cùng nhà sản xuất Health 2000, đã trúng thầu 15.000 lọ vào Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương.

Thuốc H2K Ciprofloxacin Infusion 200mg/100ml do Health 2000 sản xuất, liên danh Đại Nam – VN Pharma dự thầu đã trúng thầu 18.000 túi vào Bệnh viện Trung ương Huế (giá trị lô hàng hơn 1 tỉ đồng), Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang cũng chấm trúng thầu 12.000 túi тнυố¢ này. Nhiều b.ệ.n.h viện thuộc các tỉnh Sóc Trăng, Đồng Nai, Tiền Giang… cũng mua các тнυố¢ này điều trị cho người b.ệ.n.h.

Điều đáng nói là sau khi các тнυố¢ đã trúng thầu và được sử dụng tại các b.ệ.n.h viện từ năm 2013 thì mãi đến ngày 13-11-2014, Cục Quản lý dược mới có công văn gửi Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính cho biết Cục Quản lý dược đang gửi văn thư cho phía Canada, x.á.c minh thông tin liên quan đến việc thành lập và hoạt động của Công ty Health 2000 Canada.

Trong thời gian chờ ý kiến chính thức từ cơ quan có thẩm quyền Canada, Cục Quản lý dược thông báo tạm ngừng nhập khẩu tất cả các тнυố¢ do Công ty Health 2000 sản xuất hoặc cung cấp vào VN. Như vậy, thời gian các тнυố¢ giả này được lưu hành tại b.ệ.n.h viện và thị trường тнυố¢ chữa b.ệ.n.h kéo dài cả năm, ảnh hưởng đến chất lượng điều trị và túi tiền của người b.ệ.n.h.

Có “lợi ích nhóm” hay không?

Lĩnh vực trang thiết bị y tế là lĩnh vực rất nóng của ngành y tế, nhưng thời gian qua lại có nhiều lùm xùm xảy ra, đặc biệt là về cách thức quản lý giá. Năm 2020, khi d.ị.ch C.o.v.i.d-19 bùng lên, việc mua sắm máy xét nghiệm RT-PCR và các sinh phẩm phục vụ xét nghiệm tăng theo.

Nhiều địa phương không thể mua sắm đúng giá, một trong những nguyên do là Bộ Y tế không có biện pha’p công khai giá trang thiết bị nhập khẩu và trúng thầu trước đó. Kết quả của việc “mua sắm tù mù” là nhiều tỉnh thành mua máy xét nghiệm RT-PCR với giá 5-8 tỉ đồng, trong khi bình thường máy xét nghiệm tương tự chỉ có giá xấp xỉ 2 tỉ.

Cuối năm 2020, Bộ Y tế mở cổng công khai giá, trong đó có giá trang thiết bị, nhưng cách làm vẫn hết sức “trời ơi” khi cho doanh nghiệp tự công bố giá mà không có cơ chế để kiểm tra, x.á.c minh, quản lý. Có tình trạng doanh nghiệp niêm yết giá cao, các b.ệ.n.h viện mua theo giá niêm yết này và tốn bộn tiền.

Chẳng hạn có loại máy thở công khai giá trên trang chính thức của Bộ Y tế hơn 900 triệu đồng nhưng trong những ngày d.ị.ch nóng bỏng tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam giá bán chỉ 425 triệu đồng. Tương tự, mới đây giá nhiều loại xét nghiệm nhanh cũng công bố ở mức cao, khiến địa phương bối rối khi lựa chọn mua sắm phòng chống d.ị.ch.

Dư luận người dân lo ngại và đặt vấn đề liệu có chuyện “lợi ích nhóm” trong ngành y tế hay không khi đã có nhiều cán bộ y tế, lãnh đạo b.ệ.n.h viện bị k.h.ở.i t.ố, bị k.ỷ l.u.ậ.t liên quan các vụ đấu thầu, mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế.

Điển hình là vụ 3 lãnh đạo, nguyên lãnh đạo của Bệnh viện Bạch Mai bị khai trừ khỏi Đảng. Trong đó, nguyên giám đốc và nguyên phó giám đốc b.ệ.n.h viện đang bị bă’t giam do liên quan vụ nâng khống giá robot m.ổ nội soi đầu tư diện xã hội hóa vào b.ệ.n.h viện.

Mới đây nhất, giám đốc đương nhiệm của Bệnh viện Bạch Mai là ông Nguyễn Quang Tuấn (hiện đã bị đ.ì.n.h c.h.ỉ công tác và bị k.h.ở.i t.ố) thì liên quan đến mua sắm, đấu thầu vào Bệnh viện Tim Hà Nội, nơi ông làm giám đốc từ năm 2012 – 2020.

Có dấu hiệu “chỉ định thầu” тнυố¢ hỗ trợ điều trị C.o.v.i.d-19

Trong những ngày d.ị.ch C.o.v.i.d-19 nóng bỏng vừa qua, Cục Quản lý y dược học cổ truyền Bộ Y tế đã xây dựng văn bản và Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn đã ký ban hành công văn 5944 về tăng cường phòng chống d.ị.ch b.ệ.n.h C.o.v.i.d-19 bằng тнυố¢ cổ truyền và sản phẩm từ dược liệu.

Điều đáng nói trong phần phụ lục văn bản có danh sách 26 sản phẩm thuộc 4 nhóm s.á.t khuẩn, тнυố¢ xịt họng, sản phẩm phòng và hỗ trợ điều trị, sản phẩm hỗ trợ nâng cao sức khỏe, đều được ghi rõ tên sản phẩm, nhà sản xuất, cách dùng.

Ngay sau khi ban hành, công văn này đã bị dư luận phản ứng mạnh do có dấu hiệu “chỉ định thầu”.

Bộ Y tế giải thích các sản phẩm được đưa vào danh mục này nhằm hướng dẫn các b.ệ.n.h viện, sở y tế “lựa chọn, tham khảo mua sắm, đấu thầu, tiếp nhận tài trợ cho cơ sở khám chữa b.ệ.n.h điều trị b.ệ.n.h nhân C.o.v.i.d-19 và F1 tại địa phương” (khoản b, điều 1).

Tuy nhiên, trong danh mục còn có sản phẩm gây tranh cãi mà trước đó Cục An toàn t.h.ự.c p.h.ẩ.m Bộ Y tế đã pha’t đi thông tin cảnh báo. Việc một đơn vị cấp cục của Bộ Y tế đưa vào danh mục với đủ tên sản phẩm trong khi d.ị.ch đang nóng có thể tạo nên nhu cầu mua, tích trữ các тнυố¢ trong danh mục mà Bộ Y tế đã “hướng dẫn”.

You may also like...

Loading...