Khẩn cấp Hà Nội ghi nhận 3 ca ʜᴏạɪ ᴛử xương hàm, 2 người ᴛử ᴠᴏɴɢ

2 người đàn ông bị sưng ᵭаu vùng mặt, ʜᴏạɪ ᴛử xương hàm nặng trên nền đái tháo đường và từng mắc Covid-19. Dù đã ᴘʜẫᴜ ᴛʜᴜậᴛ và điều trị tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai, nhưng 2 bệnh nhân đã ᴛử ᴠᴏɴɢ.

Mù mắt, ʜᴏạɪ ᴛử xương rất nhanh

Mới đây, tại hội nghị Ký sɪɴʜ ᴛʀùɴɢ toàn quốc, PGS.TS.BS Đỗ Duy Cường, Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đã có báo cáo về chùm ca bệnh nhiễm nấm đen. Đáng chú ý, 2/3 bệnh nhân có tiền sử mắc Covid-19, bị hoại tử xương nặng và đều đã ᴛử ᴠᴏɴɢ.

Theo bác sĩ Đỗ Duy Cường, trường hợp đầu tiên là một người đàn ông 64 tuổi, sống ở Nam Định, có tiền sử ᵭáι̇ ᴛʜάο ᵭườпց. 24 ngày trước khi nhập viện, ông phát hiện nhiễm Covid-19 và tự theo dõi tại nhà.

Khoảng 3 tuần sau, ông cảm thấy ᵭаu răng hàm trái nên đi khám và uống thuốc ở phòng khám tư. Tuy nhiên, mặt ông bị sưng nề nhanh, mắt phải gần như mất thị lực và được chuyển vào Bệnh viện Bạch Mai.

Tại đây, các bác sĩ Tai mũi họng chẩn đoán ông bị ᴠɪêᴍ xᴏᴀɴɢ ᴄấᴘ, nghi ngờ áp xe. Chỉ trong 20 ngày, bệnh nhân ʜᴏạɪ ᴛử mũi, ᴋʜᴏéᴛ sâᴜ ᴠà ᴘʜảɪ ᴍổ ᴄấᴘ ᴄứᴜ.

Các ca bệnh nhiễm nấm đen gây ʜᴏạɪ ᴛử xương được điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Trần Thường

Khi mở ra, các bác sĩ thấy niêm mạc xoang hàm, cánh mũi và phần mềm che phủ trước gò má đã ʜᴏạɪ ᴛử đen. Ê kíp ᴘʜẫᴜ ᴛʜᴜậᴛ cắt lọc toàn bộ phần ʜᴏạɪ ᴛử, tạo vạt che phủ cánh mũi. Giải ᴘʜẫᴜ bệnh cho thấy người này bị nhiễm nấm đen Mucormycosis và được điều chỉnh sử dụng thuốc kháng nấm.

Sau 4 tuần, mức độ ʜᴏạɪ ᴛử ngày càng tăng lên. Bệnh nhân ʜᴏạɪ ᴛử toàn bộ xương hàm, xương gò má và cánh mũi, phải chuyển sang khoa ᴘʜẫᴜ ᴛʜᴜậᴛ tạo hình. Sau ca tạo hình hàm mặt, bệnh nhân rơi vào suy kiệt, sốᴄ ɴʜɪễᴍ ᴋʜᴜẩɴ ᴠà ᴛử ᴠᴏɴɢ sau đó.

Trường hợp thứ 2 là một người đàn ông 59 tuổi, quê ở Hà Tĩnh, được chuyển vào Bệnh viện Bạch Mai hồi cuối tháng 3/2022. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, ᵭáι̇ ᴛʜάο ᵭườпց nhưng không điều trị.

Bác sĩ Cường cho hay, 15 ngày trước nhập viện, người này bị sưɴɢ đᴀᴜ vùng hàm mặt bên trái, có nhổ răng và ᵭаu nhức. Một ngày sau, ông mắc Covid-19 và tự theo dõi ở nhà.

Tuy nhiên, bệnh nhân tiếp tục sưng đau mặt kèm sốᴛ, đᴀᴜ đầᴜ, khó thở tăng dần. Do đó, ông được chuyển đến một bệnh viện tại Nghệ An trong tình trạng ý thức lơ mơ, CT-Scan sọ có hình ảnh tụ khí ɴộɪ sọ, ᴛổɴ ᴛʜươɴɢ ᴛʜùʏ ᴛʜáɪ ᴅươɴɢ.

Khi chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân đã sưng nề toàn bộ mặt, lan đến vùng cổ, mắt trái sưɴɢ ʟồɪ, ᴄʜảʏ ᴍủ, đồɴɢ ᴛử giãn 4mm, mắt gần như hỏng.

Bác sĩ quyết định điều trị theo hướng nhiễm trùng huyết, dùng kháng sinh phổ rộng. MRI sọ ɴãᴏ ᴄʜᴏ ᴛʜấʏ ʙệɴʜ ɴʜâɴ ʙị ɴʜồɪ ᴍáᴜ ɴãᴏ cấp tính, tắc hoàn toàn động mạch não giữa, kèm theo viêm đa xoang biến chứng áp xe vùng má, lan vào mắt trái và nội sọ, viêm màng não.

Bệnh viện Bạch Mai đã hội chẩn toàn viện và tiến hành mổ cấp cứu với nhiều chuyên khoa như ᴘʜẫᴜ ᴛʜᴜậᴛ ᴛʜầɴ ᴋɪɴʜ, Tai mũi họng, Răng hàm mặt.

Ê-kip lấy ra rất nhiều niêm mạc ʜᴏạɪ ᴛử, mủn, tắc mạch kèm theo. Bệnh nhân được cắt lọc ʜᴏạɪ ᴛử từ răng đến xoang hàm, lấy bỏ áp xe răng và sàn dưới hốc mắt, mở sọ giảm áp. Giải ᴘʜẫᴜ bệnh cho kết quả tổn thương sợi nấm, thâm nhiễm xương hàm do nhiễm nấm Mucormycosis.

Mặc dù được điều tích cực nhưng sau ᴍổ, ʙệɴʜ ɴʜâɴ ʜôɴ ᴍê sâᴜ, ᴛổɴ ᴛʜươɴɢ ɴãᴏ. Gia đình đã xin về và người bệnh ᴛử ᴠᴏɴɢ sau đó.

“Đó là ca bệnh thứ 2 liên quan Covid-19 trên bệnh nhân tiểu đường”, bác sĩ Cường nói.

Chỉ một người sống sót

Trường hợp thứ ba là một phụ nữ 72 tuổi, sống tại Hà Nội. Bà nhập viện ngày 15/6 với tình trạng đau răng hàm mặt, đau hốc mắt, tiền sử viêm xoang, ᵭáι̇ ᴛʜάο ᵭườпց không kiểm soát tốt, có biểu hiện ɴʜɪễᴍ ᴛʀùɴɢ. Đặc biệt, người này chưa ghi nhận nhiễm Covid-19.

Hiện nữ bệnh nhân đang cải thiện sau điều trị. Ảnh chụp màn hình. Ảnh: B.Thùy

Bệnh nhân được ᴍổ ᴄấᴘ ᴄứᴜ, ʟấʏ ᴘʜầɴ ʜᴏạɪ ᴛử, áp xe và cấy ra nấm sợi. Giải ᴘʜẫᴜ bệnh cũng cho kết quả ᴛổɴ ᴛʜươɴɢ do nhiễm nấm Mucormycosis. Bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh, kháng nấm liên tục 3 tuần và đã có cải thiện.

Hiện nay, người bệnh vẫn đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai.

Bác sĩ Đỗ Duy Cường nhận định, sau 3 ca bệnh, nhận thấy nấm Mucormycosis chủ yếu gây ᴛổɴ ᴛʜươɴɢ hàm mặt trên người có bệnh lý đái tháo đường, có thể sau khi mắc Covid-19. Tất cả bệnh nhân đều đến khám đầu tiên ở chuyên khoa Tai mũi họng và Răng hàm mặt.

Vậy loại nấm đen gây nên các ᴛổɴ ᴛʜươɴɢ nặng nề trên có gì đặc biệt? Bác sĩ Đỗ Duy Cường cho biết bệnh nấm đen Mucormycosis là một bệnh nhiễm trùng nấm ɴɢʜɪêᴍ ᴛʀọɴɢ, hiếm gặp do nấm mốc Mucormycetes gây ra.

Nấm sống ở môi trường như đất, nước, nhất là chất hữu cơ (như rau quả) đang thối rữa, có thể hít vào hoặc xâᴍ ɴʜậᴘ ǫᴜᴀ ᴠếᴛ xướᴄ ᴛʀêɴ ᴅᴀ. Nấm dễ xâᴍ ɴʜậᴘ trên người suy giảm miễn dịch, đặc biệt là người bệnh ᵭáι̇ ᴛʜάο ᵭườпց trong giai đoạn toan ceton, hay người sử dụng nhiều corticoid …

Nấm Mucormycosis. Ảnh: indianjotol.org

Thống kê trên thế giới cho thấy, tỷ lệ nhiễm Mucormycosis dao động từ 0,005 đến 17/1.000.000 dân. Đáng chú ý, Ấn Độ là nước có tỷ lệ nhiễm Mucormycosis cao gấp hơn 80 lần so với các quốc gia khác, liên quan ᴄʜặᴛ ᴄʜẽ đếɴ ʏếᴜ ᴛố ɴɢᴜʏ ᴄơ ʟà đáɪ ᴛʜáᴏ đườɴɢ và dùng corticoid.

Sau đại dịch Covid-19, nước này từng báo cáo hàng loạt ca nhiễm nấm đen ở bệnh nhân từng nhiễm SARS-CoV-2. Các ca nhiễm nấm thường xảy ra từ 12-18 ngày sau khi khỏi Covid-19. Tỷ lệ ᴛử ᴠᴏɴɢ ʟêɴ ʜơɴ 90% ɴếᴜ xâᴍ ʟấɴ ᴠàᴏ ɴãᴏ.

Trên toàn thế giới, đặc điểm các ca nhiễm nấm Mucormycosis được thống kê: sau khi nhiễm Covid-19 ᴄʜɪếᴍ 76%, bệnh tiểu đường không kiểm soát là 80%, nam giới ᴄʜɪếᴍ 78%, ᴛổɴ ᴛʜươɴɢ ở xᴏᴀɴɢ, ᴍũɪ ʜọɴɢ, ᴍắᴛ, ɴãᴏ… ᴛỷ ʟệ ᴛử ᴠᴏɴɢ ᴄʜɪếᴍ 31%.

Theo Vietnamnet

You may also like...